Ráigi duohtavuođas: Dora García, Pablo Picasso ja ruvkeávvudeapmi

Go ruvkefitnodagas LKAB:s lei 75 jagi ávvudeapmi 1965:s, de lágiduvvui gudneáŋgiris čájáhus Pablo Picassoin (1881–1973). Picasso Gironis namain čájehuvvojedje čuođi dáidaga 1900-logu eanemus dovddus dáiddáriin ovcci beaivvi badjel Girona ovddeš gávpotdálus. Dál leat 16 dáidaga Moderna Museeta čoakkáldagas fas máhccan gávpogii, ja seammás riiddáska Spánias eret feministtalaš dáiddár Dora García sihke Picassoin ja ruvkedoaimmain.

Picasso kubisma, klassisisma, surrealisma ja ráfisávaldat fátmmastuvvojit čájáhusas gos García maiddái čatná su LKAB guovttelágan rollaide álbmotoahpaheaddjin ja ávkkástallin. Min áiggi oainnu vuođul ja dainna Picasso-čájáhusain mii lei 60 jagi dassái vuolggasadjin, lea ráhkadan ođđa dáiddaráiddu. Son lea hirpmástuvvan ja suorganan dan stuora ráiggis mii lea Gironis, muhto maiddái gávdnan dáiddára gii duosttai vuosttaldit fašismma. Čájáhusa namma—Ráigi duohtavuođas—lea váldon ovtta su bargguin, mii čujuha psykoanalytihkkárii Jacques Lacansa (1901–1981) jurdagii eallinčuoggá birra gos giella ja áigumuš gahččet.

Dat lei iešlágan dáiddagaskkustanprošeakta mii dáhpáhuvai Gironis 1965:s. Picasso ii lean goassige ovdal čájehan čájáhusaid davábealde poláragierddu, ja Ruoŧa stáhta dáhttu dahkat kultuvrra olámuddui buot guovlluin riikkas dagahii ahte maiddái Norrbotten šattai stuorra dáiddaprošeavttaid báikin. Mii de soabai buorebut go ovttastahttit stáhtalaš fitnodaga, mii lei ođđaáigásaš servodaga njunuš symbola, dáiddáriin gii eambbo go earát lei čadnon ođđaáigásaš prošeavtta ođđahutkamiidda ja ovddasguvlui jurddašeaddji vuigŋii? Nationalmuseum, Moderna Museet, Norrbottena musea, Girona gielda ja LKAB ovttastedje návccaideaset Picasso-čájáhusas, man čuovui viiddis gaskkustanprográmma.

Guđalogi jagi maŋŋel leat oainnut Picasso birra rievdan, muhto gažaldagat kultuvrra rolla, fámu geografiija ja dáidaga vejolašvuođaid birra leat ain seamma báhkas. García bargguid bokte šaddá dát čájáhus sihke sadjin midjiide suokkardit min oktasaš boahtteáiggi birra ja vuohkin čalmmustahttit erenoamáš dáhpáhusa Ruoŧa dáiddahistorjjás.

Bild 2: Pablo Picasso, Figure
Bild 3: Sida ur Nationalmusei utställningskatalog - 1956
Bild 4 - 6: A hole in the real - Bilder av Johan Ylitalo